Aklıma düştü, Türk internetindeki önemli satın almaları toparlayayım dedim. Atladıklarım olabilir. Veya “önemli” ifadesi yorum içerdiği için belki sizin “önemli” bulduğunuz başka satışlar olabilir. Eksik kalan kısımları yorumlarınızla kapatırsanız sevinirim.
Not: Bu yazıyı yazarken Webrazzi‘den çok yararlandım. Bu vesileyle Arda Kutsal‘a teşekkür ediyorum ve sektöre yönelik bu tür istikrarlı yayın sayısının artmasını temenni ediyorum.
Turk.net (Sabancı Holding)
Turk.net 1995 yılında Ahmet Yürekli ve Pınar Kapralı tarafından kuruldu. 1999 Ağustos’unda Sabancı Holding Turk.net’in %70′ini satın aldı. Ancak hayırlı bir ortaklık olmadı. Tarafların arasında türlü sorun yaşandı. Hatta Ahmet Yürekli, Turk.net üyelerinin kişisel bilgilerini Axess için kullanıyor diye Sabancı Holding’i mahkemeye bile verdi. 2001 yılında Ahmet Yürekli genel müdürlüğü bırakarak yönetimden ayrıldı. İkibinlerin başında yaşanan internet çöküşünden Turk.net de nasibini aldı. Ondan sonra bir daha da iflah olmadı. 2007 yılında Sabancı Holding turk.net’i Netone Telekom‘a sattı.
Önemi: Türk internetinin ilk hisse satışı. Ve tabii Türkiye’nin en büyük sermaye gruplarından birinin satın alma ile internet sektörüne girmesi.
Kariyer.net (iLab)
Şu anda Türkiye’nin en büyük insan kaynakları sitesi olan Kariyet.net‘i 1999′da Tufan Sevincel kurdu. 1 yıl sonra Mustafa Say‘ın sahibi olduğu iLab Holding ile ortaklık gerçekleşti. (Bu çok bilinen bir hisse satışı değil. Aslında ben iLab’in başından itibaren Kariyer.net’e ortak olduğunu sanıyordum ama şuradaki güvenilir kaynağa [PDF] göre, ortaklık site kurulduktan 1 yıl sonra gerçekleşmiş.) Bu arada, iLab 2006 Mart’ında %32 olan hissesini %100′e çıkararak Kariyer.net’in tamamına sahip oldu.
Önemi: Türk internetinin ikinci hisse satışı. Ve tabii Türkiye’nin halen en büyük iş bulma sitesi olan Kariyer.net’in ortaklık yapısının oluşması.
itiraf.com (EBİ)
1999′da şahsım tarafımdan kurulan itiraf.com‘a 2000 yılında Idefix ve Siberalem‘in sahibi olan EBİ ortak oldu. Aslına bakarsanız formal değil, “Bu güzel bir site. Sen tek başına uğraşma. Profesyonel bir ekiple beraber büyütelim” şeklinde bir ortaklık yapısı oluşturuldu. Birlik ve beraberlik içerisinde yıllar geçti. 2004 yılında karım doğum sancıları çekerken bir yandan itiraf.com’u güncellemeye çalıştığımı farkedince, “Bu siteden artık kurtulmalıyım” dedim. (Oğlum Ada’nın doğum günü: 13.03.2004) EBİ’nin ortakları Canan Çelebioğlu ve güzel insan Mehmet Budak da anlayış gösterdi. Payımı satın alıp beni ortaklıktan defettiler. Anlaşmamız gereği 1 sene editörlük yapmaya devam ettim. 2005 Ağustos’unda da itiraf.com ile tüm bağımı kopardım.
Önemi: Türk internetindeki ilk “amatör başlayıp belli bir noktaya gelen” site satışının gerçekleşmesi.
Gittigidiyor.com (iLab)
Gittigidiyor, Serkan Borançılı ve Burak Divanlıoğlu tarafından 2001′de kuruldu. Uzun zamandır arkadaşlarım ve şu anda ortaklarım oldukları için gayet iyi bildiğim zorlu bir süreçten sonra Gittigidiyor.com‘u Türk internetinin en büyük açık artırma sitesi yapmayı başardılar. 16 Şubat 2006′da iLab Holding, Gittigidiyor’un azınlık hissesini satın aldığını açıkladı. Bu aslında Türk internetinde yeni bir devrin başlangıcı olarak kabul edilebilir. Çünkü bu satın almadan sonra yurtiçi, yurtdışı kaynaklı sermaye olmak üzere internette küçüklü büyüklü pek çok hisse satışı gerçekleşti.
Önemi: İnternet yatırımı yapmak üzere organize olmuş bir risk sermayesi şirketinin ülkenin en büyük sitelerinden birine yatırım yapması.
Biletix.com (Ticketmaster)
Biletix’i 2000 yılında Koç grubu ile Kanadalı TAG Enterprises firması yüzde 50-50 ortaklıkla kurdu. TAG Enterprises’ın sahipleri İran asıllı Ali Abhary ve Kanadalı Dave Dorner, sitenin yönetimini de üstlendiler ve Biletix.com‘u ülkenin online bilet satışı lideri yapmayı başardılar. Biletix, 2006 Kasım’ında dünyanın en büyük bilet satış firması Ticketmaster tarafından satın alındı. Amerikalı Ticketmaster Biletix’ten sonra da Avrupa’da satın almalar yapmaya devam etti.
Önemi: Türk internetindeki ilk “yabancı sermayeye satışın” gerçekleşmesi.
istanbul.net, ankara.net, izmir.net (Ciner Medya)
itiraf.com’dan sonra yine başrolünde benim (daha doğrusu şu anki şirketimiz Magnet’in) olduğu bir hisse satışı. istanbul.net, izmir.net ve ankara.net Türkiye’nin ilk şehre özel arkadaşlık siteleri olarak 2005 Aralık’ta yayına başladılar. Bu siteler açıldığı andan itibaren yoğun ilgi görerek kısa sürede önemli rakamlara ulaştı. 2006′nın Aralık ayında Ciner Medya, sitelerin sahibi olan Magnet‘in %35′ine ortak oldu. Ciner Medya o dönemde Sabah ve atv’nin sahibiydi. TMSF gelişmesinin ardından grup şu anda Haberturk.com, Kanal 1 ve Habertürk televizyonlarının sahibi olarak medyada yer alıyor.
Önemi: Türkiye’nin büyük medya gruplarından birinin hisse satın alarak internet sektörüne yatırım yapması.
izlesene.com ve Blogcu.com (Nokta)
Alan adı ticareti ile tanıdığımız Nokta, video paylaşım sitesi izlesene.com ve blog sitesi blogcu.com‘u satın alarak internet sektörüne hızlı bir giriş yaptı. Aslında bunlar farklı tarihlerde gerçekleşen satışlar. İzlesene satışı Webrazzi’de 16 Aralık 2006′da, Blogcu satışı 6 Nisan 2007′de yer aldı. İzlesene, Sidar Şahin ve Şenel Şahin tarafından Eylül 2006′da kuruldu. Ve 4 ay sonra Türk internetinin (bildiğim kadarıyla) en hızlı satışı gerçekleşti. Blogcu ise seri girişimci Devrim Demirel tarafından 2005′te kuruldu. Ankaralı Devrim kısa sürede önemli bir kullanıcı (blog) sayısına ulaşan Blogcu’yu 2 yılın sonunda hemşehrisi Ankaralı Nokta’ya sattı.
Önemi: İki mühim Türk sitesinin internetin başka bir alanında para kazanan bir firma tarafından satın alınması. Bana göre bir diğer önemi de, önce davranıp yol alan klon sitelerin para edebileceğinin kanıtlanmış olması. (Yanlış anlaşılmamak için söyleyeyim: Klon site yapmanın Türk interneti için çok hayırlı bir yaklaşım olduğunu düşünüyorum.)
Gittigidiyor.com (Ebay)
3 Mayıs 2007′de Ebay, Türk internetinin en parlak sitelerinden biri olan Gittigidiyor.com’a azınlık ortağı olduğunu tüm dünyaya duyurdu. Gittigidiyor’un yaptığı basın açıklamasında, “Taraflar arasında yapılan anlaşmanın detayları açıklanmazken, eBay’i temsilen GittiGidiyor Yönetim Kuruluna eBay Almanya Direktörü Sina Afra’nın katılacağı bildirildi” dendi. Nitekim, Sina Afra Ekim 2008′de Türkiye’deki görevine başladı.
Önemi: Dünya internetinin en eski ve en büyük internet girişimlerinden biri olan Ebay’in Türk internetine girmesi.
Zap Medya (IMSG)
İnternet sitesi olmasa da Türk internetinin en büyük reklam satın alma şirketlerinden biri olduğu için Zap Medya‘yı da bu toparlamanın içine almak gerekir diye düşündüm. Avrupa’nın en büyük medya satın alma firmalarından biri olan Rusya orijinli IMSG‘nin (International Marketing & Sales Group Limited) 2007′nin Eylül ayında Zap Medya’nın %70′ini 13 milyon dolara satın aldığını öğrendik. Açıklamaya göre, kalan %30 hisse de 2010 yılında satın alınacak.
Önemi: Avrupa’nın en büyük medya satın alma şirketlerinden birinin Türk internet pazarına lider firmayı satın alarak giriş yapması.
Yonja.com (Mynet)
Facebook popüler olana kadar Türkiye’nin en büyük sosyal ağı olan Yonja‘da 2 kez hisse satışı gerçekleşti. İlk yatırımın 2007′nin Ağustos ayında Greywolf Capital Management LP, Saran Holding ve Odien Group tarafından yapıldığı açıklandı. İkinci olarak ise Mynet ve Mynet’in de yatırımcısı olan Tiger Global Management aynı yılın Aralık ayında Yonja’nın %50’sini satın aldı. Webrazzi’de yer alan yazıdan anladığım kadarıyla, Yonja’ya iki satış için toplam 12.5 milyon dolar ödendi.
Önemi: Yonja’ya uzun yıllardır emek veren kurucu Kerim Baran‘ın (umut ediyoruz ki) emeklerinin karşılığını alması. Üstelik satış Facebook furyasından hemen önce gerçekleştiği için Yonja tam anlamıyla etkilenmeden anlaşma gerçekleşti. Aksi takdirde, değerleme düşük olabilirdi.
Cember.net (Xing)
Türk internetinin ilk iş ağı (business networking) sitesi olan Cember.net, 2005 yılının Eylül ayında Çağlar Erol ve eşi Nihan Çolak Erol tarafından kuruldu. Avrupa’nın en büyük iş ağı sitesi Xing, Ocak 2008′de cember.net’in tamamını satın aldı. Almanya orijinli olan Xing.com, halka açık bir şirket olduğu için satın alma rakamının 4.36 milyon Euro olduğunu duyurdu.
Önemi: Avrupa’nın en büyük iş ağı sitesinin Türkiye’den satın alma yapması. Aynı zamanda açıklanan ilk satış rakamı olması.
Yemeksepeti.com (European Founders)
Yemeksepeti’nin temelleri 2000 Haziran’ında atıldı. Nevzat Aydın, Melih Ödemiş ve Cem Nufusi‘nin kurduğu Yemeksepeti.com‘un halen yemek siparişi konusunda Türk internetinin en büyük sitesi olduğu hepimizin malumu. 2008′in Mayıs ayında gazetelerde yer alan haberle öğrendik ki, European Founders, Yemeksepeti’nin %20 hissesini satın almış. Facebook, Linkedin, Studivz gibi başarılı yatırımlarıyla tanınan European Founders aynı zamanda cember.net’in de sermayedarıydı.
Önemi: Avrupa’nın önemli yatırım fonlarından birinin Türkiye’nin güzide sitelerinden birinden hisse satın alması.